Zorgen om dorpsgezicht: ‘Bescherm het rivierduin van Puiflijk’

Met de mogelijke komst van grootschalige nieuwbouw aan de rand van Puiflijk groeit onder steeds meer inwoners de vrees dat het karakteristieke dorpsgezicht op termijn verloren gaat. Reden genoeg voor Puiflijkenaar en erfgoedbeschermer Jan Reijnen om aandacht te vragen voor formele bescherming van de oude dorpskern.

Tussen de straten Kerkstraat, Houtsestraat, Koningsweg en Van Mekerenstraat ligt een bijzonder landschapselement dat ons dorp al eeuwenlang karakter geeft: het rivierduin. Dit verhoogde zandlichaam vormt het fundament van de oudste bebouwing van Puiflijk en is volgens Reijnen van grote cultuurhistorische en landschappelijke waarde.

Zichtbare hoogteverschillen
„Aan de noordzijde van het dorp, vanaf de Houtsestraat richting de Van Mekerenstraat, is het hoogteverschil nog altijd goed te zien”, licht hij toe. „Het verschil bedraagt meer dan tien meter en toont de natuurlijke oorsprong van het duin. Hoewel de omgeving inmiddels grotendeels is volgebouwd, blijft het duin nog altijd herkenbaar in het straatbeeld.”

Op het hoogste punt bevindt zich de historische kern van Puiflijk. „De oudste bebouwing is hier gegroepeerd rondom open ruimtes en oude kerkpaden”, vervolgt Reijnen. „Ook zijn er nog resten van muren van het vroegere kerkelijk complex zichtbaar. Het reliëf en de structuur maken de geschiedenis van het dorp goed leesbaar; ze onderscheiden haar oude kern duidelijk van latere uitbreidingen.”

Karakteristieke bebouwing
De straten rondom het duin vormen een carré dat het verhoogde gebied omsluit, en herbergen nog altijd veel karakteristieke bebouwing. „Denk daarbij niet alleen aan monumentale panden”, zegt Reijnen, „maar ook aan kenmerkende elementen zoals het oude muurtje rond basisschool ’t Geerke.”

Namens Erfgoedvereniging Heemschut vraagt Reijnen de gemeente Druten om aandacht voor het behoud van deze elementen. Zo pleit hij onder meer voor een deskundige inventarisatie van de historische bebouwing rondom het rivierduin, met als doel het gebied aan te wijzen als beschermd dorpsgezicht. „Op die manier blijft dit unieke stukje Puiflijk behouden voor toekomstige generaties.”

Bescherming niet uitgesloten
Wethouder Willy Brink laat weten dat de gemeente momenteel al werkt aan twee andere beschermingsprocedures, in respectievelijk Horssen en Afferden/Deest. „De omgevingsplan-technische verankering daarvan loopt nog. Bij de aanwijzing door de gemeenteraad is vooralsnog prioriteit gegeven aan die gebieden. Dat staat ook beschreven in de nota Beschermd door cultuurhistorische waarde uit 2021”, aldus Brink.

Toch sluit hij toekomstige bescherming van het Puiflijks rivierduingebied niet uit, al benadrukt Brink dat een aanwijzing als beschermd dorpsgezicht wel juridisch noodzakelijk moet zijn en niet op een andere manier te realiseren.

Volgens de wethouder is er in de kern van Puiflijk tot slot geen sprake van grootschalige stedenbouwkundige dynamiek. „De bestaande structuur van de oude kern ligt in grote lijnen vast. Mogelijke bouwlocaties zijn bovendien opgenomen in de kaart ‘bestaand stedelijk gebied’, met name aan de zuidzijde van het dorp.” Verder is de bescherming van het rivierduin en de omliggende cultuurhistorische waarden volgens hem al deels geborgd via het omgevingsplan. „Het gebied heeft daarin de bestemming ‘groen en cultuurhistorisch waardevol’. Maar vanzelfsprekend wordt de optie van een beschermd dorpsgezicht nog uitdrukkelijk opengehouden”, besluit Brink.

Foto: Jan Reijnen wijst op het hoogteverschil, gezien vanaf de Hucht.